Termin wydarzenia: 15.05.2026 – 21.06.2026, godz. 9:00-18:00
Wernisaż: 14 maja, godz. 18:00
Miejsce wydarzenia: NCK – Ratusz Staromiejski, ul. Korzenna 33/35
Wstęp: wolny
Udogodnienia: parter
Kosz jest przedmiotem prostym do wykonania tylko z pozoru. Za każdym egzemplarzem prezentowanym na wystawie kryje się wielomiesięczny proces: wykopywanie korzeni sosny z leśnego piasku, zimowe cięcie wikliny, suszenie, moczenie, rozcinanie wzdłuż włókien, budowanie konstrukcji, wyplatanie. Jeden kosz to dziesiątki godzin rozłożonych na wiele tygodni. Wiedza o tym procesie, która jeszcze trzy pokolenia temu była na Kaszubach powszechna, dziś powoli zanika.
Bohaterem wystawy jest Czesław Hinc – twórca ludowy z Kaszub: plecionkarz, rzeźbiarz i malarz na szkle, który wyplata od dzieciństwa. Jego rodzice uczyli się w kręgu Teodory Gulgowskiej, legendy kaszubskiego ruchu etnograficznego. Przez ponad sześćdziesiąt lat stworzył tysiące koszy i przeprowadził przez warsztaty w swoim centrum w Śledziowej Hucie ponad trzy tysiące osób. Specjalizuje się w pracy z korzeniem sosny – materiałem charakterystycznym dla Kaszub, niezwykle trwałym, ale coraz trudniejszym do pozyskania.
Obok prac Czesława Hinca wystawa prezentuje działania grupy Wikliniary – nieformalnej społeczności projektantek, architektek i artystek, które spotkały się przy wyplataniu w salonie na Żuławach. W pierwszym sezonie zbierały wiklinę nad Wisłą i intuicyjnie splatały ją w pierwsze formy, bez instrukcji. W drugim sięgnęły po YouTube. W trzecim znalazły Mistrza. Wikliniary to opowieść o tym, jak współcześni ludzie wracają do jednego z najstarszych rzemiosł – nie z nostalgii, ale z potrzeby dotykania materiału, rozumienia przedmiotów i wspólnego spędzania czasu przy pracy rąk.
Plecionkarstwo było niegdyś umiejętnością powszechną. Wyplatano kosze do pracy w polu, przechowywania żywności, transportu. Dziś jest rzadkością. Ta cenna polska tradycja została wpisana na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Jednocześnie koszyk wielkanocny za kilkanaście złotych w supermarkecie to produkt systemu, w którym ręczna praca jest drastycznie niedoszacowana. Kòszikòwka stawia pytanie: ile naprawdę kosztuje kosz i dlaczego warto to wiedzieć.
Kuratorka: Blanka Byrwa
Koordynatorka: Monika Konca
Wikliniary: Ewa Kierklo, Megi Malinowska, Natalia Gwiazdowska, Agata Biernacik
Opracowanie graficzne: Julia Bardziejewska
Wydarzenia towarzyszące: Wiktoria Maniecka
Komunikacja: Adrianna Halman
Promocja: Monika Czajkowska-Kostka
Tłumaczenie: Małgorzata Talarczyk
